Van de notaris


U bent erfgenaam

Na een overlijden moeten er veel dingen geregeld worden. Allereerst komt het regelen van de begrafenis of crematie aan de orde.  De financiële situatie is echter niet in alle gevallen meteen duidelijk. Hoe zit het dan met de aansprakelijkheid voor de uitvaartkosten en voor eventuele schulden van de overledene?

Als erfgenaam heeft u drie mogelijkheden:

  • zuiver aanvaarden
  • aanvaarden onder het voorrecht van boedelbeschrijving (beneficiair aanvaarden)
  • verwerpen (niet aanvaarden)

Zuiver aanvaarden

Als u een nalatenschap zuiver aanvaardt wil dat zeggen dat u aanvaardt met alle lusten en lasten. Als er schulden zijn, kunnen die niet alleen op het geërfde vermogen verhaald worden, maar ook op uw eigen vermogen.

In de praktijk worden de meeste nalatenschappen zuiver aanvaard. Dit kan door een schriftelijke verklaring te ondertekenen bij de notaris, maar ook kunnen bepaalde gedragingen als daden van zuivere aanvaarding worden beschouwd. Voorbeelden zijn: het zonder voorbehoud verkopen van goederen of betalen van schulden, het innen van tot de nalatenschap behorende vorderingen of het aan de vuilnisman meegeven van zaken van de nalatenschap. Niet als daden van aanvaarding worden gezien: handelingen van beheer en daden betreffende de uitvaart. Het opdracht geven voor de uitvaart leidt dus niet automatisch tot zuivere aanvaarding. Als de nalatenschap onvoldoende middelen bevat, is de opdrachtgever wel met eigen vermogen aansprakelijk voor de uitvaartkosten.

Aanvaarden onder het voorrecht van boedelbeschrijving = beneficiair aanvaarden

In ieder geval is het bij twijfel over de financiële situatie raadzaam om zo spoedig mogelijk beneficiair te aanvaarden. Namens sommige erfgenamen, zoals minderjarige of onder bewindgestelde erfgenamen, moet zelfs op grond van de wet beneficiair worden aanvaard.

Dit kan door bij de griffie van de Rechtbank een akte te laten opmaken. Voor deze eenvoudige en snelle procedure is griffierecht verschuldigd (2013: € 117,00 per akte); meerdere erfgenamen kunnen bij dezelfde akte beneficiair aanvaarden.

Door beneficiaire aanvaarding wordt de wettelijke vereffeningsprocedure van toepassing. Dit kan de lichte vereffening zijn, waarvoor een beperkt aantal eisen geldt: bekende schuldeisers aanschrijven en een boedelbeschrijving (overzicht van bezittingen en schulden) maken. Blijkt de nalatenschap negatief te zijn, dan moet dat bij de kantonrechter worden gemeld en zal de zware vereffeningsprocedure (een soort faillissementsafwikkeling) in werking treden.

Verwerpen

Wanneer u niets uit de nalatenschap wilt ontvangen, is het mogelijk te verwerpen. Dit kan ook  als meteen duidelijk is dat er meer schulden dan bezittingen zijn.

Ook voor het verwerpen van een nalatenschap moet bij de griffie van de Rechtbank een akte (van verwerping) worden opgemaakt. Iemand die verworpen heeft, wordt geacht nooit erfgenaam te zijn geweest en heeft geen enkel recht op goederen of gelden van de nalatenschap. Van belang is dat de kinderen van een erfgenaam die verwerpt, in beginsel in zijn plaats treden als erfgenamen. Als die kinderen minderjarig zijn is toestemming van de kantonrechter nodig om te verwerpen. Deze toestemming wordt niet snel verleend.

Kortom: verwerping wordt niet snel geadviseerd omdat dat het probleem eigenlijk verplaatst en niet oplost.

Laat u zich over uw keuze goed adviseren!

mr. I.P. (Ingrid) Cohen-van der Horst

kandidaat-notaris / estate planner bij

goedegebuure- rood